بیشتر نارضایتی‌ها از سیستم خورشیدی به کیفیت پنل برنمی‌گردد، به اشتباه در تعیین ظرفیت برمی‌گردد. سیستمی که بزرگ‌تر از نیاز خریداری شده فقط پول بیشتری گرفته، و سیستمی که کوچک‌تر است هیچ‌وقت انتظاری را که با آن فروخته شده برآورده نمی‌کند. محاسبهٔ درست کار پیچیده‌ای نیست و با قبض‌های خودتان شروع می‌شود.
# قدم اول: مصرف واقعی خودتان را بدانید
قبض‌های دوازده ماه گذشته را کنار هم بگذارید و مصرف کیلووات‌ساعت هر دوره را یادداشت کنید. یک سال کامل لازم است، چون مصرف تابستان با کولر و مصرف زمستان با گرمایش برقی کاملاً متفاوت است. جمع کل را بر ۳۶۵ تقسیم کنید تا مصرف روزانهٔ متوسط به دست بیاید.
# قدم دوم: تابش منطقه، نه تابش کشور
اینجا بیشترین اشتباه رخ می‌دهد. اعدادی که در تبلیغات دیده می‌شوند معمولاً بر اساس تابش مناطق مرکزی و کویری ایران است. گیلان ابر و باران بیشتری دارد و ساعات آفتاب مفید کمتری. اگر ظرفیت را با عدد یزد حساب کنید، سیستم شما در عمل کمتر از انتظار تولید خواهد کرد.
در محاسبه باید از ساعات اوج تابش خورشید در همان منطقه استفاده شود. این عدد در گیلان به‌مراتب کمتر از فلات مرکزی است و در محاسبهٔ حرفه‌ای از داده‌های تابش همان مختصات جغرافیایی استفاده می‌شود.
# قدم سوم: تلفات را نادیده نگیرید
بین آنچه پنل روی کاغذ تولید می‌کند و آنچه به پریز شما می‌رسد، فاصله‌ای هست. تلفات واقعی از این موارد می‌آید:
- راندمان اینورتر، که معمولاً بین ۹۵ تا ۹۸ درصد است
- افت ولتاژ در کابل‌کشی DC و AC
- افت راندمان پنل با افزایش دما در تابستان
- گردوغبار و آلودگی سطح پنل بین دو شست‌وشو
- سایهٔ جزئی درخت، دودکش یا ساختمان مجاور در بخشی از روز
- افت تدریجی توان پنل در طول عمر، معمولاً حدود نیم درصد در سال
در محاسبهٔ محافظه‌کارانه، مجموع این تلفات را حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد در نظر می‌گیرند. یعنی ظرفیت نامی سیستم باید بیشتر از نیاز محاسبه‌شدهٔ خالص باشد.
# یک مثال عددی
فرض کنید مصرف متوسط روزانهٔ خانه‌ای ۱۲ کیلووات‌ساعت است و می‌خواهید تمام آن از خورشید تأمین شود. اگر ساعات اوج تابش مفید منطقه را ۳٫۵ ساعت در روز بگیریم و ۲۰ درصد تلفات را لحاظ کنیم، ظرفیت لازم تقریباً این‌گونه به دست می‌آید:
| مؤلفه | مقدار |
|---|---|
| مصرف روزانه | ۱۲ کیلووات‌ساعت |
| ساعات اوج تابش | ۳٫۵ ساعت |
| ظرفیت خام مورد نیاز | حدود ۳٫۴ کیلووات |
| با احتساب ۲۰٪ تلفات | حدود ۴٫۳ کیلووات |
| ظرفیت عملی انتخابی | حدود ۴٫۵ تا ۵ کیلووات |
# باتری لازم دارید یا نه؟
این تصمیم بیشترین اثر را روی هزینه دارد. اگر هدفتان کم کردن قبض است و برق شبکه پایدار است، سیستم متصل به شبکه بدون باتری منطقی‌ترین انتخاب است؛ شبکه نقش ذخیره‌ساز را بازی می‌کند. اگر برق منطقه‌تان مکرر قطع می‌شود یا اصلاً شبکه‌ای در دسترس نیست، باتری ضرورت دارد و باید برای چند روز ابری متوالی طراحی شود.
# نکات مخصوص گیلان
- بار برف زمستانی باید در طراحی سازهٔ نگهدارنده لحاظ شود
- رطوبت بالا یعنی سازهٔ گالوانیزه و اتصالات آب‌بندی‌شده
- مسیر کابل باید طوری باشد که آب در آن جمع نشود
- رعد و برق مکرر منطقه، سرج ارستر در دو سمت DC و AC را ضروری می‌کند
- باران مکرر یک مزیت است: پنل‌ها طبیعی شسته می‌شوند و افت ناشی از گردوغبار کمتر است
- فاصلهٔ پنل از سطح بام برای تهویه و زهکشی رعایت شود
# سؤالاتی که باید از فروشنده بپرسید
- ظرفیت پیشنهادی را بر اساس کدام مصرف و کدام ساعات تابش محاسبه کرده‌اید؟
- چه ضریب تلفاتی در محاسبه لحاظ شده است؟
- بررسی سایه‌اندازی انجام شده یا فقط متراژ بام دیده شده؟
- حفاظت سمت DC شامل چه چیزهایی است؟
- در زمان تحویل چه مستنداتی می‌دهید؟ نقشهٔ تک‌خطی و گزارش راه‌اندازی جزو آن هست؟
- ضمانت‌نامهٔ پنل و اینورتر از چه شرکتی است و چطور قابل پیگیری است؟
اگر پاسخ این سؤالات مبهم بود، معمولاً یعنی محاسبه‌ای در کار نبوده. برای بررسی رایگان مصرف و امکان‌سنجی نصب در گوراب زرمیخ، صومعه‌سرا و اطراف، تماس بگیرید.
خدمات مرتبط
سیستم خورشیدی