صومعهسرا مرکز شهرستان است و تقریباً هر روز کاری در آن دارم. ساختمان‌های شهر دو دسته‌اند: خانه‌های قدیمی‌تر یک یا دو طبقه که سیم‌کشی‌شان چند دهه پیش انجام شده، و ساختمان‌های سه و چهار طبقهٔ نوساز که در سال‌های اخیر جای آن‌ها را گرفته‌اند. هر کدام مشکلات خودشان را دارند و کاری که در یکی جواب می‌دهد لزوماً در دیگری درست نیست.
در خیابان‌های اصلی شهر، مغازه‌ها و واحدهای تجاری زیادی هستند که برقشان در طول سال‌ها بارها دست‌کاری شده است. بیرون از شهر، در روستاها، کار بیشتر به کشاورزی گره خورده: شالیکوبی‌ها با موتورهای سه‌فاز، پمپ‌های آب شالیزار که فقط چند ماه از سال کار می‌کنند اما در همان چند ماه نباید بخوابند، و انبارها و کارگاه‌های کوچک.
چیزی که همهٔ این ساختمان‌ها را به هم وصل میکند رطوبت گیلان است. رطوبت عایق سیم را زودتر فرسوده میکند، اتصالات را اکسید میکند و نشتی جریان را بیشتر میکند. بخش بزرگی از کاری که در صومعهسرا انجام میدهم، پیدا کردن و رفع همین مشکلات پیش از آن است که به خرابی یا خطر برسند.
محله‌ها و نقاطی از صومعهسرا که کار میکنم
- مرکز شهر و خیابان‌های اصلی صومعهسرا
- محله‌های مسکونی اطراف مرکز شهر
- تولم‌شهر
- مرجقل
- کسما
- ضیابر
- طاهرگوراب
- هندخاله
- گوراب زرمیخ
- نرگستان
- گوراب‌پس
- روستاهای شالیزاری اطراف شهر
روند هماهنگی و بازدید
- 01 صومعهسرا در محدودهٔ کار روزانهٔ من است و از گوراب زرمیخ فاصلهٔ کمی دارد، بنابراین بیشتر بازدیدها در همان روز یا روز بعد هماهنگ میشود.
- 02 بهتر است اول از طریق واتساپ یا تماس، مشکل را توضیح دهید و اگر میشود چند عکس از تابلو برق یا محل کار بفرستید.
- 03 برای کارهای کوچک مثل تعویض کلید یا رفع یک قطعی، معمولاً همان بار اول کار تمام میشود.
- 04 برای سیمکشی، تابلو یا دوربین، اول بازدید میکنم، اندازه‌گیری میکنم و بعد برآورد کتبی میدهم.
- 05 در فصل نشاکاری و کار پمپ‌ها حجم تماس‌ها از روستاها بیشتر میشود؛ اگر کار پمپ دارید، بهتر است پیش از فصل هماهنگ کنید.
خانه‌های قدیمی شهر: سیمکشی که دیگر جواب نمی‌دهد
بسیاری از خانه‌های قدیمی صومعهسرا برای یک یخچال، چند لامپ و یک تلویزیون سیمکشی شده‌اند. امروز همان مدارها کولر گازی، آب‌گرم‌کن برقی، اتو و ماشین لباسشویی را هم تحمل می‌کنند. نتیجه، سیم‌هایی است که گرم می‌شوند، فیوزهایی که مرتب می‌پرند و گاهی کسی که فیوز بزرگ‌تری جایش گذاشته است.
در این خانه‌ها معمولاً کلید محافظ جان وجود ندارد و ارت یا اصلاً نیست یا فقط اسمش هست. اولین کاری که انجام میدهم، تست عایقی مدارها و اندازه‌گیری ارت است تا معلوم شود سیمکشی قابل نگه داشتن است یا باید عوض شود. همیشه لازم نیست کل خانه تخریب شود؛ گاهی تقسیم مجدد مدارها و تعویض تابلو کافی است.
- گرم شدن پریز یا بوی سوختگی از کلید را جدی بگیرید
- جایگزین کردن فیوز با فیوز بزرگ‌تر مشکل را پنهان میکند، حل نمی‌کند
- کولر و آب‌گرم‌کن باید مدار جداگانه داشته باشند
ساختمان‌های نوساز سه و چهار طبقه
ساختمان‌های آپارتمانی جدید صومعهسرا معمولاً سه یا چهار واحد دارند و یک تابلوی مشاعات. در این ساختمان‌ها، کار درست از همان مرحلهٔ لولهگذاری شروع میشود: مسیر رایزر برق جدا از رایزر آیفون و دوربین، لوله‌های کافی برای کارهای آینده و جای مناسب برای تابلو هر واحد.
برق مشاعات (راه‌پله، پارکینگ، پمپ آب و درب برقی) جایی است که بیشتر از همه بی‌دقتی می‌بینم. پمپ آب بدون حفاظت موتور، روشنایی راه‌پله بدون تایمر و درب پارکینگ روی مدار مشترک با روشنایی. این‌ها در روز تحویل دیده نمی‌شوند اما چند ماه بعد مشکل‌ساز می‌شوند و اختلاف بین ساکنان را هم بیشتر می‌کنند.
شالیکوبی‌ها و کارگاه‌های اطراف شهر
شالیکوبی‌های روستاهای صومعهسرا چند موتور سه‌فاز دارند که باید با ترتیب درست روشن و خاموش شوند: اول بالابر و نقاله، بعد پوست‌کن و سفیدکن. وقتی این ترتیب در تابلو پیشبینی نشده باشد، با گیر کردن شلتوک یا قطع یک فاز، موتور می‌سوزد. گرد و خاک شالیکوبی هم داخل تابلوهای باز می‌نشیند و با رطوبت هوا مسیر نشتی می‌سازد.
در این کارگاه‌ها تابلو را با بدنهٔ بسته و درجهٔ حفاظت مناسب، رلهٔ کنترل فاز، حفاظت حرارتی برای هر موتور و قفل منطقی بین موتورها اجرا میکنم. اگر قبض جریمهٔ ضریب توان دارد، بانک خازنی هم بررسی میشود. پیش از فصل کار، یک سرویس تابلو (سفت کردن اتصالات و تمیز کردن گرد و خاک) خیلی ارزان‌تر از توقف وسط فصل است.
پمپ آب شالیزار: چند ماه کار، بدون اجازهٔ خرابی
پمپ‌های شالیزار معمولاً سر زمین، دور از خانه و با کابلی بلند تغذیه می‌شوند. کابل نازک روی مسیر طولانی یعنی افت ولتاژ، و افت ولتاژ یعنی موتوری که گرم میکند و زودتر می‌سوزد. جعبهٔ برق کنار پمپ هم اغلب یک قوطی باز است که آب باران و گل داخلش می‌رود.
برای پمپ، مقطع کابل را بر اساس طول مسیر و جریان موتور محاسبه میکنم، کلید حرارتی و مغناطیسی موتوری متناسب با جریان نامی نصب میکنم و جعبه را آب‌بند و بالاتر از سطح آب‌گرفتگی قرار میدهم. روی پمپ‌های سه‌فاز رلهٔ کنترل فاز ضروری است، چون قطع یک فاز در شبکهٔ روستا کم پیش نمی‌آید.
- کابل زمینی باید زره‌دار یا داخل لولهٔ محافظ باشد
- کلید محافظ جان برای پمپی که در آب و گل کار میکند لازم است
- پیش از فصل، عایق کابل و موتور را با میگر تست کنید
مغازه‌های خیابان‌های اصلی
مغازه‌های مرکز شهر معمولاً چند بار دست‌به‌دست شده‌اند و هر مستأجر چیزی به برق اضافه کرده است: یخچال ویترینی، کولر، تابلو روان، چراغ‌های بیشتر. تابلوی کوچک قدیمی همهٔ این‌ها را تحمل نمی‌کند و سیم‌های اضافه‌شده معمولاً بدون لوله و از روی سقف کاذب رد شده‌اند.
برای مغازه، اول بار واقعی را اندازه میگیرم، بعد مدارها را جدا میکنم تا یخچال و صندوق فروش با خطای یک چراغ خاموش نشوند. دوربین و دزدگیر را هم معمولاً در همان مرحله پیشبینی میکنم تا سیمکشی دوباره لازم نشود.
خدمات برق در صومعهسرا
- برق‌کاری ساختمان سیمکشی ساختمان‌های نوساز، بازسازی برق خانه‌های قدیمی شهر و عیب‌یابی نشتی جریان ناشی از رطوبت.
- سیستم خورشیدی سیستم متصل به شبکه روی بام خانه‌ها، و سیستم مستقل برای پمپ یا انبار در روستاهایی که خط برق دور است.
- خانهٔ هوشمند کنترل روشنایی، گرمایش و پرده در ویلاها و آپارتمان‌ها، با کنترلر محلی که بدون اینترنت هم کار کند.
- دزدگیر و سیستم امنیتی دزدگیر برای مغازه‌های مرکز شهر و خانه‌هایی که بخشی از سال خالی می‌مانند، با اعلام تلفنی.
- دوربین مداربسته دوربین مداربسته برای مغازه، ساختمان آپارتمانی و شالیکوبی، با جانمایی که تصویر قابل استفاده ثبت کند.
- آیفون تصویری و صوتی آیفون تصویری برای ساختمان‌های سه و چهار طبقهٔ نوساز، با رایزر جدا از برق.
- تابلو برق فشار قوی و ضعیف تابلو فرمان شالیکوبی و کارگاه، تابلو مشاعات ساختمان و تابلو مغازه با مدارهای تفکیک‌شده.
- مشاوره و بازرسی فنی بازرسی برق خانه پیش از خرید یا اجاره، و بررسی نقشهٔ برق ساختمان پیش از شروع اجرا.
سؤالات رایج دربارهٔ کار در صومعهسرا
برای کار برقی در صومعهسرا چقدر طول میکشد تا بیایید؟
صومعهسرا جزو محدودهٔ کار هر روز من است و فاصلهاش از گوراب زرمیخ کم است. بیشتر وقتها همان روز یا روز بعد میرسم، اما زمان دقیق به برنامهٔ کارهای در دست بستگی دارد. اگر قطعی کامل یا بوی سوختگی دارید، این را در پیام بگویید تا در اولویت قرار بگیرد.
خانهٔ قدیمی دارم. حتماً باید کل سیمکشی را عوض کنم؟
نه همیشه. اول مدارها را تست عایقی میکنم و ارت را اندازه میگیرم. اگر عایق سیمها سالم باشد، گاهی تعویض تابلو، اضافه کردن کلید محافظ جان و جدا کردن مدارهای پرمصرف کافی است. اگر عایق فرسوده باشد، تعویض سیمکشی تنها راه ایمن است و این را با عدد تست نشانتان میدهم.
هزینهٔ سیمکشی یک آپارتمان چقدر است؟
بدون دیدن ساختمان نمیشود عدد درستی گفت. هزینه به تعداد نقاط برق، توکار یا روکار بودن لولهکشی، کیفیت کابل و کلید و پریزی که انتخاب میکنید و نیاز به چاه ارت جدید بستگی دارد. بعد از بازدید، برآورد کتبی با جزئیات میدهم تا بدانید برای چه چیزی پرداخت میکنید.
پمپ آب شالیزار ما مرتب کلیدش می‌پرد. مشکل از کجاست؟
دلایل رایج، افت ولتاژ روی کابل بلند، قطع یک فاز، گیر کردن پروانه با گل و آشغال یا نشتی جریان در کابل یا موتور است. با اندازه‌گیری ولتاژ زیر بار، جریان هر فاز و تست عایقی معمولاً علت در همان بازدید پیدا میشود. عوض کردن کلید با کلید بزرگ‌تر فقط باعث سوختن موتور میشود.
برای شالیکوبی تابلو فرمان میسازید؟
بله. تابلو با ترتیب راهاندازی موتورها، حفاظت حرارتی هر موتور، رلهٔ کنترل فاز و در صورت نیاز سافت استارتر و بانک خازنی طراحی و اجرا میشود. بهترین زمان برای این کار، پیش از شروع فصل شالیکوبی است تا تست و راهاندازی بدون عجله انجام شود.
برای ساختمان نوساز، آیفون و دوربین را هم اجرا میکنید؟
بله، و بهتر است از مرحلهٔ لولهگذاری هماهنگ شود. وقتی رایزر جریان ضعیف از ابتدا جدا از برق پیشبینی شود، تصویر آیفون و دوربین نویز نمیگیرد و بعداً لازم نیست سیم از روی دیوار رد شود. برق، آیفون و دوربین را یکجا اجرا میکنم تا یک نفر مسئول کل کار باشد.
آیا برای تأیید برق ساختمان نزد نظام مهندسی کمک میکنید؟
کار را مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان اجرا میکنم و نقشهٔ تکخطی، جدول مدارها و اعداد تست را تحویل میدهم. این مستندات کار ناظر را سادهتر میکند. خودِ تأیید با مهندس ناظر پروژه است، اما هر ایرادی که ناظر بگیرد را رفع میکنم.