فومن جزو محدودهٔ کار روزانهٔ من نیست، اما فاصله‌اش از گوراب زرمیخ آن‌قدر زیاد نیست که کار در آن سخت باشد. کارهای فومن را با هماهنگی قبلی و معمولاً در روزهای مشخص انجام میدهم تا رفت‌وآمد برای شما هزینهٔ اضافه نسازد.
کارهایی که در فومن بیشتر پیش می‌آید، سه دسته‌اند. شالیکوبی‌ها و کارگاه‌های اطراف شهر که موتورهای سه‌فاز بزرگ دارند و مشکلشان راهاندازی، حفاظت موتور و جریمهٔ ضریب توان است. ویلاهای باغی در روستاهای مسیر ماسوله که بخشی از سال خالی می‌مانند. و خانه‌های قدیمی شهر که سیم‌کشی‌شان از دهه‌ها پیش مانده است.
هوای فومن، به‌خصوص در روستاهای دامنه، از صومعه‌سرا خنک‌تر است و زمستان طولانی‌تری دارد. این یعنی بار گرمایش برقی بیشتر و مدارهایی که در زمستان زیر فشار قرار می‌گیرند. رطوبت و مه هم مثل بقیهٔ گیلان، کار خودش را روی اتصالات و تابلوهای بیرونی میکند.
محله‌ها و نقاطی از فومن که کار میکنم
- مرکز شهر فومن
- بافت قدیمی و محله‌های مسکونی شهر
- حاشیهٔ شهر و کارگاه‌های جادهٔ فومن به صومعه‌سرا
- ماکلوان
- گشت
- روستاهای جادهٔ فومن به ماسوله
- روستاهای مسیر قلعه رودخان
- لولمان
- ماسوله، با هماهنگی قبلی
روند هماهنگی و بازدید
- 01 فومن را با هماهنگی قبلی پوشش میدهم، نه به‌صورت روزانه. معمولاً کارهای فومن را در یک یا دو روز مشخص هفته جمع میکنم.
- 02 اول از طریق واتساپ مشکل را توضیح دهید و عکس تابلو، پلاک موتور یا محل کار را بفرستید تا با ابزار و قطعات درست بیایم.
- 03 برای شالیکوبی و کارگاه، بازدید اول برای اندازهگیری جریان موتورها و بررسی تابلو است؛ برآورد کتبی بعد از آن داده می‌شود.
- 04 برای روستاهای بالادست و ماسوله، شرایط جاده و آب‌وهوا در زمستان روی زمانبندی اثر دارد و این را از قبل هماهنگ می‌کنیم.
- 05 اگر خرابی فوری دارید، تماس بگیرید؛ اگر بتوانم همان روز بیایم می‌گویم و اگر نه، صادقانه زمان واقعی را اعلام میکنم.
شالیکوبی‌ها: راهاندازی موتورهای بزرگ و سافت استارتر
شالیکوبی‌های اطراف فومن معمولاً چند موتور بزرگ دارند: پوست‌کن، سفیدکن، بالابرها و فن. راهاندازی مستقیم موتور بزرگ، جریانی چند برابر جریان نامی می‌کشد که هم ولتاژ کل کارگاه را پایین می‌آورد، هم به تسمه و یاتاقان ضربه می‌زند. در شبکهٔ روستا که ترانس دور است، این افت ولتاژ گاهی باعث قطع موتورهای دیگر می‌شود.
برای موتورهای بزرگ، سافت استارتر یا راهانداز ستارهمثلث پیشنهاد میکنم. انتخاب بین این دو به توان موتور، نوع بار و بودجه بستگی دارد. سافت استارتر با بای‌پس، بعد از راهاندازی از مدار خارج می‌شود و گرمای کمی در تابلو تولید میکند. کنار آن، ترتیب راهاندازی موتورها و قفل منطقی بینشان در تابلو اجرا می‌شود تا با توقف یک بالابر، موتور قبلی روی شلتوک انباشته کار نکند.
- رلهٔ کنترل فاز روی هر تابلو شالیکوبی ضروری است
- حفاظت حرارتی هر موتور باید روی جریان پلاک آن تنظیم شود، نه بیشتر
- تابلو باید بسته و دور از مسیر گرد و پوستهٔ برنج باشد
ضریب توان و جریمهٔ قبض کارگاه
موتورهای القایی، به‌خصوص وقتی زیر بار کامل نیستند، ضریب توان پایینی دارند. در کارگاه‌هایی که کنتور دیماندی یا راکتیو دارند، این در قبض به‌صورت جریمه دیده می‌شود. خیلی از کارگاه‌ها بانک خازنی دارند، اما خازن‌هایش سال‌ها پیش خراب شده و کسی خبر ندارد.
اول ضریب توان را در ساعات کاری واقعی اندازه می‌گیرم و ظرفیت لازم را محاسبه میکنم. بانک خازنی پلهای با رگولاتور، خودش متناسب با تعداد موتورهای روشن، خازن‌ها را وارد و خارج میکند. اگر کارگاه درایو یا بار غیرخطی زیادی داشته باشد، احتمال تشدید هارمونیک را هم بررسی میکنم، چون خازن معمولی در آن شرایط زود از بین می‌رود.
ویلاهای باغی مسیر ماسوله
ویلاهای باغی روستاهای بین فومن و ماسوله معمولاً آخر هفته‌ها و تابستان استفاده می‌شوند و بقیهٔ سال خالی‌اند. در زمستان خنک دامنه، خانهٔ خالی و بدون گرمایش یعنی رطوبت و کپک، و گاهی یخ‌زدگی لوله‌ها. مالک‌ها معمولاً می‌خواهند پیش از رسیدن، گرمایش را روشن کنند و بدانند برق قطع شده یا نه.
برای این ویلاها، کنترل گرمایش و روشنایی از راه دور، اعلام قطع برق و دزدگیر را روی یک کنترلر محلی اجرا میکنم که بدون اینترنت هم کار کند. برق باغ، روشنایی مسیر و پمپ آبیاری هم معمولاً بخشی از همین کار است و با تایمر یا سناریو کنترل می‌شود.
خانه‌های قدیمی فومن: چوب، سیم کهنه و بار زمستانی
در بافت قدیمی فومن هنوز خانه‌هایی هست که سقف یا ایوان چوبی دارند و سیم‌کشی‌شان روکار، روی چوب و بدون لوله اجرا شده است. سیم کهنه روی چوب خشک، ترکیب خطرناکی است. در زمستان که بخاری برقی و آب‌گرم‌کن هم‌زمان کار میکنند، همین مدارها بیشترین بار را تحمل میکنند.
در این خانهها معمولاً سیمکشی روکار جدید را داخل لولهٔ کندسوز اجرا میکنم تا هم ظاهر خانه حفظ شود و هم دیوار و سقف چوبی تخریب نشود. مدارهای گرمایش از روشنایی جدا می‌شوند، کلید محافظ جان نصب می‌شود و ارت اندازهگیری می‌شود.
نانوایی و کارگاه‌های کوچک شهر
فومن به کلوچه‌اش معروف است و کارگاه‌های کلوچه‌پزی و نانوایی‌های کوچک در شهر کم نیستند. این کارگاه‌ها فر برقی یا فن‌دار، همزن و یخچال صنعتی دارند که روی برق تک‌فاز یا سه‌فاز کار میکنند و اغلب از تابلوی کوچکی که برای یک مغازهٔ معمولی طراحی شده بود، برق می‌گیرند.
در چنین کارگاهی، بار واقعی تجهیزات را اندازه می‌گیرم، فازها را متعادل میکنم و برای هر دستگاه پرمصرف مدار و حفاظت جدا در نظر می‌گیرم. گرما و بخار در کنار فر هم یعنی کابل و جعبه‌ها باید از نوع مقاوم در برابر حرارت و رطوبت باشند.
خدمات برق در فومن
- برق‌کاری ساختمان بازسازی برق خانه‌های قدیمی شهر با سیمکشی روکار کندسوز و جداسازی مدارهای گرمایش زمستانی.
- سیستم خورشیدی سیستم خورشیدی برای ویلاهای باغی و کارگاه‌ها، با بررسی سایه‌اندازی درختان و کوه در روستاهای دامنه.
- خانهٔ هوشمند کنترل گرمایش، روشنایی و آبیاری ویلاهای مسیر ماسوله از راه دور، با کنترلر محلی.
- دزدگیر و سیستم امنیتی دزدگیر با سیمکارت و باتری پشتیبان برای ویلاهایی که در زمستان خالی می‌مانند.
- دوربین مداربسته دوربین برای شالیکوبی، انبار شلتوک و ویلای باغی، با جانمایی دور از گرد و خاک و مه.
- آیفون تصویری و صوتی آیفون تصویری برای ساختمانهای مسکونی شهر و درب باغ ویلاها.
- تابلو برق فشار قوی و ضعیف تابلو فرمان شالیکوبی با سافت استارتر، رلهٔ کنترل فاز و بانک خازنی پلهای.
- مشاوره و بازرسی فنی بررسی ضریب توان و جریمهٔ قبض کارگاه، و بازرسی برق ویلا یا خانه پیش از خرید.
سؤالات رایج دربارهٔ کار در فومن
در فومن هم کار می‌کنید؟ چقدر طول می‌کشد تا بیایید؟
بله، با هماهنگی قبلی. فومن جزو محدودهٔ روزانهٔ من نیست و کارهایش را معمولاً در روزهای مشخص هفته انجام میدهم. زمان دقیق به برنامهٔ کاری همان هفته بستگی دارد و هنگام هماهنگی صادقانه اعلام میکنم. برای خرابی فوری تماس بگیرید تا ببینیم همان روز ممکن است یا نه.
برای موتور شالیکوبی، سافت استارتر بهتر است یا ستارهمثلث؟
هر دو جریان راهاندازی را کم میکنند. ستارهمثلث سادهتر و ارزانتر است اما در لحظهٔ تغییر از ستاره به مثلث یک ضربه دارد و گشتاور راهاندازی را هم کم میکند. سافت استارتر نرمتر راهاندازی میکند و قابل تنظیم است، اما هزینهٔ بیشتری دارد. انتخاب را بعد از دیدن موتور، نوع بار و شبکهٔ محل پیشنهاد میدهم.
قبض کارگاه ما جریمهٔ راکتیو دارد. خازن گذاشتن کافی است؟
معمولاً بخش اصلی راهحل است، اما ظرفیت خازن باید بر اساس اندازهگیری واقعی محاسبه شود. خازن ثابتِ زیادی، در ساعاتی که موتورها خاموشاند، مشکل دیگری درست میکند. بانک پلهای با رگولاتور این را حل میکند. اگر کارگاه درایو یا بار غیرخطی دارد، هارمونیک را هم بررسی میکنم.
خانهٔ قدیمی با سقف چوبی داریم. سیمکشی جدید یعنی تخریب سقف؟
لازم نیست. در این خانهها معمولاً سیمکشی را روکار و داخل لولهٔ کندسوز اجرا میکنم و مسیرها را طوری انتخاب میکنم که تا حد ممکن کمدیده باشند. این روش ایمن است، ظاهر خانه را نگه میدارد و هزینهٔ تعمیر سقف و دیوار را هم ندارد.
ویلای ما در زمستان خالی است. چطور از دور از وضعیتش خبر داشته باشیم؟
یک کنترلر محلی با سیمکارت یا اینترنت، قطع برق، دمای داخل و باز شدن درب را اعلام میکند و اجازه میدهد گرمایش را از دور روشن کنید. دزدگیر و دوربین هم روی همین سیستم قابل اضافه شدن است. در روستاهای بالادست، پیش از انتخاب تجهیزات، آنتندهی موبایل را در محل بررسی میکنم.
هزینهٔ ساخت تابلو شالیکوبی به چه چیزهایی بستگی دارد؟
تعداد و توان موتورها، نوع راهانداز (مستقیم، ستارهمثلث یا سافت استارتر)، نیاز به بانک خازنی، برند قطعات و جریان اتصال کوتاه محل که قدرت قطع کلیدها را تعیین میکند. اینکه تابلو جدید ساخته شود یا تابلوی موجود اصلاح شود هم تفاوت زیادی دارد. بعد از بازدید، فهرست قطعات و برآورد کتبی میدهم.
به ماسوله هم میآیید؟
بله، با هماهنگی قبلی. ماسوله و روستاهای بالادست بهدلیل جاده و شرایط زمستانی، زمانبندی جداگانهای لازم دارند. در ماسوله محدودیتهای ساختمانهای تاریخی هم وجود دارد و کار باید با رعایت آنها و بدون تغییر نمای بنا انجام شود.